Պարզվեց կինը, որն իբր ինֆարկտից էր մահացել, կորոնավիրուս է ունեցել. Երևանի գլխավոր ախտաբան

Պարզվեց կինը, որն իբր ինֆարկտից էր մահացել, կորոնավիրուս է ունեցել. Երևանի գլխավոր ախտաբան

Medicine Ipress 2020-04-05 13:52:00 1800
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
919296336654175273400211627086654294458368ncopythumb_ogZA2.png

Tert.am-ը զրուցել է Երևանի գլխավոր ախտաբան, ախտաբանների ասոցացիայի նախագահ Արմեն Մխիթարյանի հետ: «Այն կինը, որը մահացավ ամենառաջինը, որ հայտարարեցին` սրտամկանի ինֆարկտից է մահացել այլ ոչ թե թոքաբորբից, ապա հետո պարզվեց, որ այդ կնոջ ամուսնու ու տղայի կորոնավիրուսի թեստը դրական էր: Սա ինձ համար առնվազն ծիծաղելի է: Եթե ինֆարկտ էր, եթե թոքաբորբ չէր, եթե կորոնավիրուս չէր, այդ մարդկանց դարդը կտրվե՞լ էր իրենց տան կնոջը կորցրած, գնային թեստ հանձնեին, ու դրական լիներ: Չէ, պարզ է, որ այդ կինը՝ ամենաառաջին հերձվածը, որը հերձել են սանիտարներով, բժիշկներով դիահերձերանում, կորոնավիրուսի հետ ենք գործ ունեցել: Հիմա սպասենք. տեսնենք այդ բուժաշխատողներից քանիսն են վարակվում և էլ ինչպե՞ս է տարածվում վարակը»,- ասում է նա:



-Պարոն Մխիթարյան, օրերս Ազգային ժողովը օրենք ընդունեց, որով կորոնավիրուսից մահացածները չեն դիահերձվի, որպես մասնագետ ձեր գնահատականը ո՞րն է այս օրենքին:

-Օրենքի նախագծի հայկական ասոցացիայի կողմից է հորդորվել: Նախարարի խորհրդատուի հետ միասին մենք խնդրեցինք, որ այդ նախագիծն ընդունվի: ՀՀ-ում չունենք որևէ դիահերձարան, որը կահավորված լինի այն ստանդարտներին համապատասխան, որը մեզ թույլ կտա հերձում իրականացնել նման վարակիչ ինֆակցիոն հիվանդությունների դեպքում: Այս խնդիրը վաղուց է գալիս: Դիահերձարանները, որոնք գտնվում են նաև ԲԿ-ների կազմում, դրանց գլխավոր բժիշկներին ձեռնտու չէ ասել՝ իմ դիահերձարանը չի համապատասխանում ստանդարտներին, եկեք կա՛մ վերանորոգենք, կա՛մ փակենք: Դիահերձարանն այսօր շատ շատերի համար բիզնեսի աղբյուր է, փող են աշխատում: Բայց այս պայմաններում հաստատված դեպքերի դիահերձումներն արգելելը շատ ճիշտ ու ողջունելի էր: Այ՛ո, դիահերձման ժամանակ կարող են վարակվել մարդիկ: Վիրուսը դեռևս հետազոտությունների փուլում է և դեռ պարզ չէ, թե որքան է վիրուսը մնում արտաքին միջավայրում, հետևաբար, ճիշտ էր հաստատված դեպքերի չհերձելու որոշումը:

- Քննարկումներ ու դիտարկումներ եղան, որ եթե վախ կա, որ դիակից կարող են բուժաշխատողները վարակվել, ապա վարակակիրների հետ աշխատելը կրկնակի վտանգավոր է:

- Այո, իհարկե: Մեկ այլ բան է, որ բուժաշխատողը շփվի վարակակրի հետ՝ իմանալով, որ նա վարակակիր է: Հակահամաճարակային գործողությունների տրամաբանությունից բխում է՝ պետք է ամեն ինչ անել, որ վարակվածության աստիճանը մաքսիմալ նվազեցվի: Եթե բուժաշխատողները շփվում են վարակակիրների հետ և վարակվում են, դա կլինիկայի և ներհիվանդանոցային խնդիր է և ներհիվանդանոցային այդ շփումների ձևաչափը պետք է համապատասխանի այն կետերին, որոնք կպաշտպանեն վարակվածությունից: Ինչ վերաբերում է դիահերձումներին, ապա ախտաբաններս ինքներս մեզ ուզում ենք ապահովել, որ մենք էլ չդառնանք վարակի աղբյուր: Եթե Հանրապետությունում որևիցե մեկին թվում է, որ մենք Երևանում ունենք թեկուզ մեկ դիահերձարան, որի կոյուղաջրերը ախտահանվում են և նոր է գնում ընդհանուր կոյուղի, պետք է ասեմ՝ նման բան չկա: Ես իզուր չասացի, որ այս վիրուսի մասին դեռևս շատ բան հայտնի չէ: Չինացի մեր կոլեգաների վերջին գիտական հոդվածներից պարզ է, որ երկար ժամանակ առողջացածների մոտ և վարակակիրների կղանքի մեջ հայտնաբերվում է այդ վիրուսը: Ճիշտ է, գիտենք՝ հիմնական փոխանցման ճանապարհը օդակաթիլայինն է, բայց մենք չգիտենք տարածման այլ եղանակների մասին: Հետևաբար պետք է ամեն ինչ անենք, որ մինիմալիզացնենք մեր շրջակա միջավայրի ախտոտվածությունը, այդ շահերից բխում է այն, որ չի կարելի հաստատված covid-ով մահացածի դիահերձումը. Երևանում ոչ մի դիահերձարան Երևանում չունի բիոֆիլտրներով այդ քաշիչ սարքերը, չունի կոյուղի ուղարկվող այդ ամբողջ ջրերի նախնական ախտահանումը, ինչը բերում է ամբողջ միջավայրի ախտոտվածության բարձրացմանը:

- Վիրուսի տրածման տեմպերի մասին ի՞նչ կասեք. նախորդ երկու օրերին վարակակիրների աճ գրանցվեց աննախադեպ, 92 և 73, այսօր էլ ունենք 34 վարակակիր, 7 մահվան ելք և մեկ ծայրահեղ ծանր դեպք:

- Այո, վարակիչ հիվանդության հետ գործ ունենք, և դա այդպես էլ պետք է լիներ: Կա փորձ, և Հայաստանն առանձին վերցրած երկիր չէ, ես շատ եմ ասել դրա մասին: Մենք պետք է նայենք հարևան երկրներում ինչ է կատարվում, աշխարհում ինչ է կատարվում: Չինաստանի, Իրանի, Իտալիայի, Եվրոպական երկրերի պատկերը աչքներիս տակ ունենալով՝ պետք է հասկանայինք հետևյալը՝ վիրուսը չափազանց արագ տարածվող վիրուս է, պետք է հասկանանք, որ մինչև վարակակիրների հայտնաբերելը՝ դրանից 10-14 օր առաջ այդ վարակակիրները հնարավոր է շփվեն շատ ու շատ մարդկանց հետ և նրանց էլ վարակեն: Հակահամաճարակային տեսակետից գործ ունենք շատ արագ տարածվող վիրուսի հետ և խնդիր չէինք ունենա, որևէ անհանգստություն չէինք ունենա, եթե չտեսնեինք, որ շատ արագ զարգացող բարդություների հետ գործ ունենք: Նույն գրիպը՝ թռչնի գրիպ լինի, թե խոզի, դրանք էլ են բավականին արագ տարածվող, բայց բարդությունները ձգված են ժամանակի ընթացքում, և բուժաշխատողը, բժշկությունը, փաստորեն, ունի ժամանակ՝ ամեն մի բարդության դեպքի ադեկվատ օգնություն ցույց տալու:

Կորոնավիրուսի դեպքում հասկացանք, որ բարդացումները շատ ավելի արագ, կայծակնային են զարգանում, և բերում են բժշկության կոլապսի: Այնպես որ այն, ինչ-որ մենք հիմա ունենք, մտնում է տրամաբանության մեջ: Կարող էինք, իհարկե, շատ ավելի քիչ ունենալ:

-Բացթողումնե՞ր կան:

- Այո, այս էտապում էլ ցավով պետք է ասեմ, որ ունենք բացթողումներ, և այդ բացթողումները կապված են դիահերձումների հետ: Եթե մենք հաստատված դեպքերը չենք հերձում, հասկացանք, հաստատված է՝ չենք հերձում, իսկ 70-80 տարեկան կինը կամ տղամա՞րդը, որը տաքություն է ունեցել և տանը մահացել է, իսկ այդպիսի դեպքեր շատ-շատ են, ո՞վ ասաց, որ դա կորոնավիրուս չէ: Ոչ մեկ: Մենք այստեղ ունենք խայտառակ բացթողում: Այդ բացթողումը ոչ թե անձի բացթողման խնդիր է, ես չեմ ուզում մեղադրեմ ո՛չ նախարարին, ո՛չ ուրիշներին: Բացթողումը գալիս է մեր այն վիճակից, որը մենք ի սկզբանե ունեինք Հայաստանում. չունենք վիրուսոլոգիական լաբորատորիա, չունենք վիրուսուլոգ, մեր նախարարը չունի խորհրդական -համաճարակաբան: Տեսեք՝ ինչ է ստացվում, նախարարը մարտի սկզբներին ասում է, որ կորոնավիրուսն այդքան վտանգավոր վիրուս չէ, որի դեմ հատուկ միջոցառումներ իրականցվեն, իսկ Չինաստանի և Իրանի ֆոնի իր ասածը տրամաբանությունից զուրկ էր, բայց ես գտնում եմ, որ դա գալիս է նրանից, որ ինքը խորհրդական չունի: Այդ մարդը հակահամաճարակաբան չէ, չունի խորհրդական, որին լսի, բայց մյուս կողմից էլ՝ ուներ խորհրդական ախտաբանը, որը խորհուրդներ էր տալիս՝ այսպես մի արեք, չի կարելի, իսկ այդ մարդու խորհուրդներն անտեսվում էին: Խոսքը մեր բնագավառի խորհրդականի՝ Փառանձեմ Խաչատրյանի մասին է, որը հրաժարվեց խորհրդականի պաշտոնից, որովհետև գտավ, որ անիմաստ է այդ տեղը զբաղեցնել, եթե պետք է ինչ-որ մի գործանական քայլ անելու խորհուրդ տաս և այդ քայլը չարվի, այլ լրիվ հակառակ տրամաբանության մեջ արվի, այդ պարագայում առնվազն անհասկանալի է դառնում այդ գործողությունները:

-Պարո՛ն Մխիթարյան, նշեցիք՝ այդ գծով խորհրդական չի եղել, սակայն ստացվում է՝ խորհդական եղել է, սակայն նրան չեն լսել:

- Այո՛, խորհրդական եղել է, ախտոլոգ, խորհուրդներ տվել է, խորհուրդներից մեկն էլ նաև այն էր, որ այն կինը, որը մահացավ ամենառաջինը, որ հայտարարեցին , թե սրտամկանի ինֆարկտից է մահացել, այլ ոչ թե թոքաբորբից, հետո պարզվեց, որ այդ կնոջ ամուսնու ու տղայի կորոնավիրուսի թեստը դրական էր: Սա ինձ համար առնվազն ծիծաղելի է: Եթե ինֆարկտ էր, եթե թոքաբորբ չէր, եթե կորոնավիրուս չէր, այդ մարդկանց դարդը կտրվե՞լ էր իրենց տան կնոջը կորցրած, գնային թեստ հանձնեին ու դրական լիներ: Չէ, պարզ է, որ այդ կինը՝ ամենաառաջին հերձվածը, որը հերձել են սանիտարներով, բժիշկներով դիահերձերանում, կորոնավիրուսի հետ ենք գործ ունեցել: Հիմա սպասենք. տեսնենք այդ բուժաշխատողներից քանիսն են վարակվում և էլ ինչպե՞ս է տարածվում վարակը: Իսկ դրա մասին ասվել է, դրա մասին խորհուրդ տրվել է, բայց այդ խորհուրդն անտեսվել է:

-Ասոցացիան ի՞նչ է անում այս պայմաններում:

- Մեր ասոցացիայի կողմից, անձամբ իմ կողմից ևս խորհուրդների և առաջարկների ցուցակ է ուղարկվել ԱԺ՝ պարոն Նարեկ Զեյնալյանին, որն այս իրավիճակում կարծես ամենաադեկվատ մարդն է, և նախարարություն: Այնտեղ շատ ու շատ այլ խորհուրդներ կան և այդ խորհուրդները վերաբերում էր այդ դեպքերին՝ տանը մահացածներին, որոնց հետ մենք անխուսափելիորեն ենք շփվում: Մեր առաջարկը հետևյալն էր՝ թույլ տալ համավարակի շրջանում տանը մահացածներին հերձումն արվի ոչ թե նույն օրը, այլ գոնե 24-48 ժամ հետո՝ դիակը ֆարմալինով զմռսելուց հետո, այսինքն՝ վիրուսը քիմիական ֆարմալինով վերացնելուց հետո նոր մտնենք, դիահերձումն անենք: Մինչև հիմա արձագանք չկա ո՛չ ԱԺ-ից, ոչ նախարարությունից: Այն առաջին դեպքի հետ կապված, երբ հետագայում պարզվի, որ կորոնավիրուս ուներ, մենք ուղղակիորեն չենք կարող կանգնացնել վարակի տարածումը, կուզեն՝ համալիրը սարքեն հյուրանոց, կուզեն՝ ամենուր բացօթյա մահճակալներ շարեն, անիմաստ բան է ստացվում: Օրենքը էլի լավ է, որ ընդունեցին, բայց տնային դեպքերի հետ կապված շատ լուրջ մտավախություններ կան և փաստորեն մեր արդեն իսկ կարճ ժամանակահատվածում փորձը ցույց տվեց, թե ինչքան բացթողում ենք ունեցել, ինչքան ունենք և ինչքան էլ ունենալու ենք: Սա հին խնդիր է, մեզ մոտ ախտաբաններին չեն լսում, նոր-նոր ուզում ենք փոխել այդ մոտեցումը:

Поделиться
Класс
Send
pasinyan_p2NHj.jpg

Հայտնի են Փաշինյանի և ՔՊ-ականների հանդիպումից մանրամասներ

vazgen-sargsyan_aPJPT.jpg

Ադրբեջանի ԱԳ նախարարը փաստաթուղթը չի ստորագրում. նրան շտապ կանչում են Բաքու. Կազիմիրովը՝ 1994 թվականի բանակցությունների մասին

vraert_Ps9Lo.jpg

3-ամյա երեխայի են վրաերթի ենթարկել․ Լուսանկարներ

zinvori-spanutyun_PndQd.jpg

Թշնամու այսօրվա ագրեսիայի հետևանքով հայկական կողմն ունի 3 զոհ․ ՊՆ

arajnagic_nVsmW.jpg

Վարդենիսում, Ջերմուկում, Տեղ և Ներքին Հանդ համայնքներում իրավիճակը հանգիստ է․ Լուրեր սահմանից

jur-ci-linelu_XfuGE.jpg

Պատրաստվեք՝ 12 ժամ ջուր չի լինելու

sahman-jermuk_oT0v2.jpg

Հրետակոծվում է Ջերմուկ քաղաքը և շրջակայքը․ Մանրամասներ

sahman-t_iUqYn.jpg

Այս պահին մարտական գործողությունները շարունակվում են․ Մանրամասներ

malatia-krakoc_jw4n3.jpg

Մալաթիայի կրակոցներից հետո իրավապահ համակարգում խիստ խոսակցություն է եղել. պահեստապետի դստերը սիրելու հետեւանքը

tsnami-haykakan-dirker_6O2Bp.jpg

Թշնամին խոշոր տրամաչափի զենքերով գնդակոծում է հայկական դիրքերը․ Ինչ իրավիճակ է սահմանին․ ՊՆ

samson-grigoryan_cHFK7.jpg

Հետախուզական տվյալները կային, Գրադը կար․ Շատ փաստեր և անուններ չեմ հայտնի․ Սամսոն Գրիգորյան

armen-grigoryan_pV1aH.jpg

Արմեն Գրիգորյանը հայտնել է՝ ինչ է քննարկել Ադրբեջանի նախագահի օգնականի հետ հանդիպմանը

Բանակ 182607

«Մաման միայն մի խոստումը չկատարեց». դիպուկահար, 3 անչափահասի մայր Անուշը զոհվեց բոլոր փամփուշտները սպառած

Իրավունք 160278

Առնվազն 3 կանանց կրծքավանդակի հատվածում մերկացրել են, ոտնակոխ արել. Նոր տեսանյութեր է հավաքագրվել

Քաղաքական 140922

Արդյոք երկքաղաքացիություն ունեցող ռուսաստանցիները ենթակա են զորահավաքի

Հասարակական 101139

Արարատի մարզպետարանը՝ Երասխի բնակավայրերի տարհանման մասին

Հասարակական 69666

Հայտնի է Մոսկվա-Երևան չվերթի ամենաէժան տոմսերի արժեքը

Իրադարձային 69546

Ողբերգական դեպք՝ «Մուրացան» մանկական հիվանդանոցում. հայրը հայտնել է, որ թղթյա տուփով նորածնի դին տեղափոխել են դիահերձարան

Կրթություն 62097

Հայտնի են աշնանային արձակուրդների օրերը

Հասարակական 61347

Պատրաստվեք՝ 22 ժամ ջուր չի լինելու. Հասցեներ

Հասարակական 59886

Ինչ իրավիճակ է այս պահին Չինարիում և Նոյեմբերյանում․ Մանրամասներ

Բանակ 57090

Ինչ իրավիճակ է այս պահին Սահմանին․ Պն-ն մանրամասնում է

Բանակ 302235

Տեսանյութ․ Յաշմա ջոկատն առնվազն 8 հայ զինվոր է գերեվարել․ Երևում են նրանց դեմքերը․ Կիվիրյան

Իրավունք 270123

Տարածվում է զոհված հայ կին զինծառայողի կտտանքների ենթարկված մարմինը պատկերող տեսանյութը

Բանակ 270027

Նրան չեն բռնաբարել․ Իրականում ինչպես է զոհվել Անուշ Ապետյանը. մանրամասնում է ականատես ծառայակիցը

Բանակ 222684

Թշնամին սպանել և երեկ Հայաստանին է փոխանցել տեսանյութից հայտնի գերի Դավիթ Գիշյանի մարմինը․ Մանրամասներ

Բանակ 182607

«Մաման միայն մի խոստումը չկատարեց». դիպուկահար, 3 անչափահասի մայր Անուշը զոհվեց բոլոր փամփուշտները սպառած

Իրավունք 160278

Առնվազն 3 կանանց կրծքավանդակի հատվածում մերկացրել են, ոտնակոխ արել. Նոր տեսանյութեր է հավաքագրվել

Բանակ 155142

Ուսից վիրավոր իմ տղան գերի է ընկեր Սյունիքում. Բարսեղ Գիշյանը տեսանյութ է հրապարակել

Հասարակական 152907

Բնակչության զգալի մասը հիվանդ է. Դավիթ Գրիգորյան

Քաղաքական 140922

Արդյոք երկքաղաքացիություն ունեցող ռուսաստանցիները ենթակա են զորահավաքի

Բանակ 129516

Ջերմուկը կրկին գնդակոծության տակ է․ Լուրեր առաջնագծից․ Տեսանյութ