Փաշինյանի լայվը՝ ավիաընկերություններին լիցենզիայից զրկելու պատճա՞ռ

Hraparak.am-ը գրում է.

Ամիսներ առաջ հայտնի դարձավ, որ Հայաստանի քաղաքացիական ավիացիան հայտնվել է Թռիչքային անվտանգության եվրոպական գործակալության սև ցուցակում։ Քաղավիացիայի կոմիտեն մինչ այժմ գաղտնի է պահում, թե ի՞նչ նկատառումներ է ունեցել եվրոպական կազմակերպությունը և ինչո՞ւ են մեր ավիաընկերությունները զրկվել լիցենզիայից։ Դրանք երկուսն են, մեկը՝ «Տարոն ավիան» նույնիսկ դադարեցրեց գործունեությունը և փակվեց։ Ավիացիոն մասնագետներից մեկը, որն ապրում է արտասահմանում, կապվեց մեզ հետ եւ նշեց, որ Եվրոպական կազմակերպության կողմից հայկական ընկերությունները սև ցուցակ գցելու պատճառներից մեկն էլ Նիկոլ Փաշինյանի լայվն է եղել։ 

Չորս ամիս առաջ՝ մարտի 9-ին, վարչապետն ուղիղ հեռարձակում էր իրականացրել ինքնաթիռի՝ օդաչուների խցիկից, 3 հազար մետր բարձրության վրա։ «Պարոն Փաշինյանի ֆեյսբուքյան էջում լայվը՝ օդաչուների խցիկից, ամենամեծ խախտումն է։ Տարիներ առաջ լեհական օդանավը վթար է ունեցել ՌԴ-ում հենց այդ պատճառով, դա կառավարական օդանավ էր։ Լեհաստանի նախարարներից մեկը օդաչուի կաբինայում էր նստած եղել և հեռախոսով էր զբաղված եղել, այդ պաճառով օդաչուների հետ կապը փչացել էր և օդաչուները չէին լսել, թե դիսպետչերը ինչ է ասում, և մառախուղի պատճառով ինքնաթիռը վթարվեց։ Դրանից հետո միջազգային ավիացիոն կազմակերպություններն օրենք են ընդունել, որ խիստ արգելված են նման բաները։

Միջազգային կազմակերպությունները տեղեկանք են ստացել, որ պարոն Փաշինյանը շատ մեծ խախտում է արել, և եվրոպական ու միջազգային ավիացիոն կազմակերպությունները զբաղված են այդ հարցով։ Այդպիսի դիմում գրվել է նաև Հայաստանի քաղավիացիային, սակայն այդտեղից որևէ պարզաբանում չեղավ, իրենք ձև են թափում, թե դա լուրջ բան չէ»,- ասաց մեր զրուցակիցը։ «Սև ցուցակ գցելու պատճառը ոչ թե ավիաընկերություններն են, ոչ թե ավիացիոն մասնագետներն են, այլ քաղավիացիայի կոմիտեն՝ Տաթևիկ Ռևազյանի գլխավորությամբ, և կառավարությունը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ», կարծում է նա։ 

Զրուցեցինք նաև ավիացիոն փորձագետ Նավիկ Խաչատրյանի հետ։ Կարո՞ղ է վարչապետի լայվը լինել մեր ավիացիային լիցենզիայից զրկելու պատճառ։ Խաչատրյանի կարծիքով՝ միայն լայվը բավարար չէ, այն կարող է լինել պատճառներից մեկը․ «Նամակի առաջին մասում խոսվում է այն մասին, որ ՀՀ Քաղավիացիայի կոմիտեն չի կարողացել անցնել EASA-ի անվտանգության աուդիտը՝ փետրվարի սկզբին, իսկ վերջին ամիսներին ավիացիոն հանրությունը առաջնահերթ ցանկանում էր տեղեկանալ պատճառների մասին՝ ինչ է գրված է EASA report-ի մեջ:

Ցավոք դա հնարավոր չեղավ, որովհետև այն պատվեց երկրի անվտանգության գաղտնիության շղարշով և հետևաբար պատճառները խնամքով թաքցվեցին: EASA-ն էլ իր հերթին, լինելով փակ կառույց, դրանք չի տրամադրում: Իմ կարծիքով՝ նմանատիպ վերաբերմունքը, պատճառները գաղտնի պահելը չի նպաստելու եղած խնդիրների հայտնաբերմանը և շտկմանը, հետագայում դրանք նորից կարող են կրկնվել: Երկրորդ մասում խոսվում է այն մասին, որ ՀՀ վարչապետը իր A319 օդանավի շահագործման ընթացքում, 10000 ft կամ 3000 մետր բարձրության վրա վայրէջքի ժամանակ լայվ է մտել սոցիալական մեդիայի համար: Ասվում է, որ այդ տեղեկատվությունը նույնպես ուղարկվել է ՀՀ ՔԱԿ-ին որպես վերահսկող մարմնի, բայց նույնպես անտեսվել է: Սա, իհարկե, նույնպես ցավալի փաստ է՝ ինչը արձանագրում է, որ ՔԱԿ-ը որպես կառույց իր տեղում չէ և թռիչքային անվտանգության նկատմամբ վերահսկողությունը պատշաճ մակարդակով չի իրականացվում: Ավիացիայում գոյություն ունի թռիչքային անվտանգություն և ավիացիոն անվտանգություն, այս երկուսի պահանջները նշված պահով չեն կատարվել:

Բոլորս օդանավերի մեջ բազմիցս լսել ենք, որ վայրէջքի ժամանակ հայտարարվում է, որ բոլոր տեսակի էլեկտրոնային սարքերը պետք է անջատվեն, երբ օդանավը իջնում է և հասնում է 3000 մետր բարձրության, որի ժամանակ գետնի հետ միանում և գործում է ինտերնետը և միանում են բջջային կապերը (իսկ պահանջվում է, որ սարքերը օդանավերի մեջ այդ պահին անջատված լինեն՝ ռադիո ալիքների վերադրումից խուսափելու համար), ալիքների interference-ը անմիջական ազդեցություն ունի օդանավերի տեղորոշման (կոմպասի) վրա և օդանչուն կարող է վայրէջքի պարագայում շատ սուղ վայրկյանների ընթացքում ճիշտ չկողմնորոշվել, որը կհանգեցնի վթարի: Իսկ ավիացիոն անվտանգության հետ առնչվում է այնքանով, որ երբ որևէ մեկը վայրէջքի պահին 3000 մետրից խոսում է բջջայինով, որն իր հերթին լսվում է օդաչուների խցիկում, դա կարող է խանգարել օդաչուի և օդանավակայանի դիսպետչերի խոսակցությանը, հարցերն ու պատասխանները ճիշտ չհասկացվեն, չլսվեն, ընդհուպ մինչև վատագույն դեպքերում դետոնատորներ աշխատեցվեն և այլն: EASA-ն խստորեն պահանջում է երկրների ավիացիոն պատասխանատուներից նման թեմաները բացառել (համապատասխան գործիքակազմ բնական է կա, և վաղուց գործում է)»,- ասաց Խաչատրյանը։