Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Հասարակական Ipress 2020-05-04 15:33:00 5442
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
hayuhi_iSh-8.jpg
Ի՞նչ է նշանակում «յան»

Յան նշանակում է ծագում որոշակի ընտանիքից: Օրինակ, եթե ազգանունը Խաչատրյան է, սա նշանակում է, որ այս մարդու նախնին եղել է Խաչատուր (Խաչատր-Յան): Սովորաբար ազգանունները տալիս էին ընտանիքի ամենատարեց տղամարդու անունով: Հետագայում «յան»-ին ավելացան մասնագիտություններ (նալբանդ - դարբին) - «յան», դարձավ Նալբանդյան: 

Որտեղի՞ց է առաջացել ազգանվան այդ վերջավորությունը

Համաձայն մի վարկածի՝ այս ավարտը լատիներենից է եկել հենց Հռոմեական կայսրության հետ հայկական հարևանության ժամանակ, ըստ մեկ այլ վարկածի՝ պարսկերենից:

Ըստ որոշ պատմիչների՝ դեռևս 4-րդ-5-րդ դարերում Հայաստանում գոյություն ունեին ազգանուններ, որոնք ավարտվում էին «յանց»-ով: Ժամանակի ընթացքում վերջին «ց»-ն անհետացավ, մնաց միայն «յան»-ը, որը հետագայում վերածվեց «յան»-ի: Բայց որոշ տեղերում «յանց»-ով ազգանունները դեռ գոյատևում էին: Օրինակ՝ ոչ բոլորը գիտեն, որ Եվգենի Պետրոսյանի իրական անունը Պետրոսյանց է:

Հայոց լեզվում «յան»-ին կարելի է ավելացնել գոյականներ` նրանցից ածականներ ստանալու համար: Օրինակ, եթե «Ամերիկա» բառին «յան» ավելացնեք, կստանաք «ամերիկյան»: Եթե ծիրանը աճեցվում է հայտնի Արարատյան դաշտում, ապա հայերն ասում են. «Սա պտուղ է Արարատյան հովտից»:

 

Ինչո՞ւ «յան»-ն  այդքան տարածում ստացավ

Համաձայն մի վարկածի՝ ավարտվող «յան»-ը տարածված է եղել միջնադարում, որպեսզի ցույց տա հենց դրանց կրողների հայկական ծագումը:

Ի դեպ, մոլդովացիների կամ իրանցիների մոտ երբեմն կարելի է հանդիպել տեղական ազգանունների, որոնք նույնպես ավարտվում են «յան»-ով (ian): Այնուամենայնիվ, նման ազգանունների կրողները ոչ մի առնչություն չունեն հայերի հետ:

Поделиться
Класс
Send
rubli-1_BzS2M.jpg

Նոր փոխարժեքներ սահմանեց Կենտրոնական բանկը

oronvum-ek_fthJr.png

Տեսանյութում պատկերված աղջիկը որոնվում է

rwbli_CeDp8.jpg

Դոլարի փոխարժեքն աճել է

fles-barseg_qnJ5K.jpg

9 ամիս մորդ փորում դիմացե՞լ ես․ «Ֆլեշի Բարսեղը» բարկացավ ու վիրավորեց դատախազին

erexa_bkaIV.jpg

Նոր մանրամասներ՝ 2-ամյա տղա երեխայի մահվան դեպքից

hasmandamutyun_zwdYI.jpg

Փետրվարի մեկից կփոխվեն հաշմանդամության խումբ սահմանելու չափորոշիչները

surb-sargis_nVtbk.jpg

Այս տարի երբ է նշվելու Սուրբ Սարգիս զորավորի տոնը

06bacbc7-5fc3-407e-8da3-65a612f8adc7_8jxmG.jpeg

«Մահվանդ պահին ուժեղ մկանային ցնցում եմ ապրել, հազիվ էի կարողանում շնչել»․ զոհված զինվորի հոր հուզիչ նամակը՝ որդուն

bd40d16d-c0aa-4437-833a-a646cdf94253_ucQSA.jpeg

Զինծառայող է վիրավորվել. Նրա Վիճակը ծայրահեղ ծանր է

avet_1d22p.jpg

Ինչ գերշքեղ նվեր է տվել Ավետ Բարսեղյանը Նազենի Հովհաննիսյանին

sofi-devoyan_EjLUT.jpg

Սոֆի Դևոյանի լողազգեստով գերշքեղ հանգիստը Դուբայում

malatia-1_IAaUQ.jpg

30 տարի էս տոնավաճառին բան չէր պատահել ու հանկարծ ինքը եկավ ու որոշեց, որ պատահելու է