Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Հասարակական Ipress 2020-05-04 15:33:00 4089
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
hayuhi_iSh-8.jpg
Ի՞նչ է նշանակում «յան»

Յան նշանակում է ծագում որոշակի ընտանիքից: Օրինակ, եթե ազգանունը Խաչատրյան է, սա նշանակում է, որ այս մարդու նախնին եղել է Խաչատուր (Խաչատր-Յան): Սովորաբար ազգանունները տալիս էին ընտանիքի ամենատարեց տղամարդու անունով: Հետագայում «յան»-ին ավելացան մասնագիտություններ (նալբանդ - դարբին) - «յան», դարձավ Նալբանդյան: 

Որտեղի՞ց է առաջացել ազգանվան այդ վերջավորությունը

Համաձայն մի վարկածի՝ այս ավարտը լատիներենից է եկել հենց Հռոմեական կայսրության հետ հայկական հարևանության ժամանակ, ըստ մեկ այլ վարկածի՝ պարսկերենից:

Ըստ որոշ պատմիչների՝ դեռևս 4-րդ-5-րդ դարերում Հայաստանում գոյություն ունեին ազգանուններ, որոնք ավարտվում էին «յանց»-ով: Ժամանակի ընթացքում վերջին «ց»-ն անհետացավ, մնաց միայն «յան»-ը, որը հետագայում վերածվեց «յան»-ի: Բայց որոշ տեղերում «յանց»-ով ազգանունները դեռ գոյատևում էին: Օրինակ՝ ոչ բոլորը գիտեն, որ Եվգենի Պետրոսյանի իրական անունը Պետրոսյանց է:

Հայոց լեզվում «յան»-ին կարելի է ավելացնել գոյականներ` նրանցից ածականներ ստանալու համար: Օրինակ, եթե «Ամերիկա» բառին «յան» ավելացնեք, կստանաք «ամերիկյան»: Եթե ծիրանը աճեցվում է հայտնի Արարատյան դաշտում, ապա հայերն ասում են. «Սա պտուղ է Արարատյան հովտից»:

 

Ինչո՞ւ «յան»-ն  այդքան տարածում ստացավ

Համաձայն մի վարկածի՝ ավարտվող «յան»-ը տարածված է եղել միջնադարում, որպեսզի ցույց տա հենց դրանց կրողների հայկական ծագումը:

Ի դեպ, մոլդովացիների կամ իրանցիների մոտ երբեմն կարելի է հանդիպել տեղական ազգանունների, որոնք նույնպես ավարտվում են «յան»-ով (ian): Այնուամենայնիվ, նման ազգանունների կրողները ոչ մի առնչություն չունեն հայերի հետ:

Поделиться
Класс
Send
ben-avetisyann-u-kin_3CeuG.jpeg

Բեն Ավետիսյանն ու կինը բաժանվե՞լ են Video

xachaturov_DNSSG.jpg

Գիշերը դատարանի նախագահ Արթուր Մկրտչյանին բերման են ենթարկել դատարան, թուղթը տվել են ձեռքը, որ ապօրինի մակագրի. փաստաբանը մանրամասներ է ներկայացրել

dzyun_Z6f0q.png

Գեղարքունիքի Լճափ գյուղում առատ ձյուն է տեղում Video

vahagn-xacaturyan-1_-U2Nv.jpg

Վահագն Խաչատուրյանը դաշնամուր է նվագել Լիտվայի նախագահի և նրա կնոջ համար

2000-rubli_ud6kY.jpg

Ռուբլին աննախադեպ աճեց. լավ լուր արտագնա աշխատող հայրենակիցների համար

pasinyan_I0DHj.jpeg

Փաշինյանը նոր որոշում է ստորագրել

kapiki-jrcaxik_7RWoz.jpg

Սկսել է տարածվել կապիկի ջրծաղիկ. ԱՀԿ Photo

vtar-1_hYQXw.jpg

Ողբերգական ու շղթայական ավտովթար՝ Երևանում. կա 1 զոհ. ՖՈՏՈ

jyun_b327e.jpg

Հայաստանում ձյուն է տեղւմ. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

sofi-devoyan_sfFyN.jpg

Ցավալի լուր Սոֆի Դևոյանից

ani-xacikyan_C60ax.jpg

Անի Խաչիկյանին ամուսնության առաջարկություն են արել. տեսանյութ

spanutyun_x6l9X.jpg

Ցավալի լուր. ՀՀ-ում պաշտոնյա է մահացել Video

Իրադարձային 185415

ԲԱՑԱՌԻԿ. Հրապարակվել է Արմինե Ճաղարյանի մահվան ողբերգական դեպքից տեսանյութ

Life 168837

Ներկա գտնվելով Արմինեի հոգեհանգստին հասկացա... Video

Իրադարձային 152793

Հրապարակվել է Վարդան Ուռումյանի մասնակցությամբ ողբերգական վթարի տեսանյութը. Կա 3 զոհ

Իրադարձային 151260

Վրաերթի ենթարկված հղի կնոջ վերջին հրաժեշտը Video

Իրադարձային 122379

Լուսանկարներ՝ Արմինե Ճաղարյանի ողբերգական մահվան դեպքից

Իրադարձային 111111

«Գետի մեջտեղում քար կար, նավարկության ընթացքում այդ քարին կպանք, նավակը թեքվեց». ռեժիսորը պատմել է, թե ինչպես է տեղի ունեցել դեպքը

Իրադարձային 93240

Տեղի է ունեցել Արմինե Ճաղարյանի հոգեհանգստի արարողությունը (Video)

Իրադարձային 90405

Հրապարակվել է այսօրվա դաժան և ողբերգական ավտովթարի տեսանյութը. մանրամասներ

Իրադարձային 86103

Հայտնի է ողբերգական վթարից մահացածների ինքնությունը. ՖՈՏՈ

Life 81711

Արմինեի ամուսինը գլուխը բռնած ու իրեն կորցրած արտասվում էր կնոջ հոգեհանգստին. անչափ հուզիչ տեսանյութ