Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով

Հասարակական Ipress 2020-05-04 15:33:00 4761
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
hayuhi_iSh-8.jpg
Ի՞նչ է նշանակում «յան»

Յան նշանակում է ծագում որոշակի ընտանիքից: Օրինակ, եթե ազգանունը Խաչատրյան է, սա նշանակում է, որ այս մարդու նախնին եղել է Խաչատուր (Խաչատր-Յան): Սովորաբար ազգանունները տալիս էին ընտանիքի ամենատարեց տղամարդու անունով: Հետագայում «յան»-ին ավելացան մասնագիտություններ (նալբանդ - դարբին) - «յան», դարձավ Նալբանդյան: 

Որտեղի՞ց է առաջացել ազգանվան այդ վերջավորությունը

Համաձայն մի վարկածի՝ այս ավարտը լատիներենից է եկել հենց Հռոմեական կայսրության հետ հայկական հարևանության ժամանակ, ըստ մեկ այլ վարկածի՝ պարսկերենից:

Ըստ որոշ պատմիչների՝ դեռևս 4-րդ-5-րդ դարերում Հայաստանում գոյություն ունեին ազգանուններ, որոնք ավարտվում էին «յանց»-ով: Ժամանակի ընթացքում վերջին «ց»-ն անհետացավ, մնաց միայն «յան»-ը, որը հետագայում վերածվեց «յան»-ի: Բայց որոշ տեղերում «յանց»-ով ազգանունները դեռ գոյատևում էին: Օրինակ՝ ոչ բոլորը գիտեն, որ Եվգենի Պետրոսյանի իրական անունը Պետրոսյանց է:

Հայոց լեզվում «յան»-ին կարելի է ավելացնել գոյականներ` նրանցից ածականներ ստանալու համար: Օրինակ, եթե «Ամերիկա» բառին «յան» ավելացնեք, կստանաք «ամերիկյան»: Եթե ծիրանը աճեցվում է հայտնի Արարատյան դաշտում, ապա հայերն ասում են. «Սա պտուղ է Արարատյան հովտից»:

 

Ինչո՞ւ «յան»-ն  այդքան տարածում ստացավ

Համաձայն մի վարկածի՝ ավարտվող «յան»-ը տարածված է եղել միջնադարում, որպեսզի ցույց տա հենց դրանց կրողների հայկական ծագումը:

Ի դեպ, մոլդովացիների կամ իրանցիների մոտ երբեմն կարելի է հանդիպել տեղական ազգանունների, որոնք նույնպես ավարտվում են «յան»-ով (ian): Այնուամենայնիվ, նման ազգանունների կրողները ոչ մի առնչություն չունեն հայերի հետ:

Поделиться
Класс
Send
banak_d1bVc.jpg

Ինչ իրավիճակ է այս պահին հայ-ադրբեջանական սահմանին․ Մանրամասներ

moskva-erewan_xcxM4.jpg

Մոսկվա-Երևան մեկ տոմսի արժեքը դարձավ 15 հազար դոլար

ararat-caturyan_IH4vg.jpg

Հատուկջոկատային Արարատ Ծատուրյանը զոհվել է վիրավոր զինակիցներին օգնություն ցույց տալիս. Լուսանկար

izevsk-ahabekcutyun_IRSbh.jpg

Բացառիկ կադրեր Իժևսկի ահաբեկչությունից․ Զոհերից 11-ը երեխա են․ Ահաբեկիչը սպանվել է

seda_Q8Ac2.jpg

Գնդապետ Աիդա Սերոբյանը բացառիկ մանրամասներ է պատմում պատերազմից. Տեսանյութ

tiktoker-sauna-mkrtutyun_4TqrJ.jpg

Սաունայում «տռուսիկով մկրտվող» աղանդավոր տիկտոկերի հետ «մկրտվում» էր նաև նրա կինը․ Տեսանյութ

jur-ci-lini_rgeI-.jpg

Տեղեկացեք՝ 24 ժամ ջուր չի լինի

zinvor_yoD_B.jpg

Սպանված հայ զինվորի նկարն ու տեսանյութն ադրբեջանական զինծառայողները WhatsApp-ով ուղարկել են կնոջը, հրապարակել «Story»-ում

sahman_pLmBA.jpg

Ինչ իրավիճակ է սահմանին․ ՊՆ-ն մանրամասնում է

dolar_eESPj.jpg

Դոլարն արժեզրկվեց, ռուբլին ավելի է թանկանում․ ԿԲ նոր փոխարժեքներ

7eda62fe-07b2-4274-b958-82e6469f9719_og9n6.jpeg

Անի խոշորացված համայնքում ՔՊ-ն պարտվել է

370ea347-9e58-4acd-9ba5-c548e8395540_XFU25.jpeg

Ռուսաստանից հազարավոր տղամարդիկ են գալիս Հայաստան. Տեսանյութ

Բանակ 269862

Նրան չեն բռնաբարել․ Իրականում ինչպես է զոհվել Անուշ Ապետյանը. մանրամասնում է ականատես ծառայակիցը

Բանակ 182190

«Մաման միայն մի խոստումը չկատարեց». դիպուկահար, 3 անչափահասի մայր Անուշը զոհվեց բոլոր փամփուշտները սպառած

Իրադարձային 106530

Ինչպես է փլվում «Սուրմալու»-ի հսկա պատը․ ԲԱՑԱՌԻԿ կադրեր

Հասարակական 98730

Արարատի մարզպետարանը՝ Երասխի բնակավայրերի տարհանման մասին

Իրավունք 87660

Առնվազն 3 կանանց կրծքավանդակի հատվածում մերկացրել են, ոտնակոխ արել. Նոր տեսանյութեր է հավաքագրվել

Իրադարձային 67989

Ողբերգական դեպք՝ «Մուրացան» մանկական հիվանդանոցում. հայրը հայտնել է, որ թղթյա տուփով նորածնի դին տեղափոխել են դիահերձարան

Հասարակական 60285

Պատրաստվեք՝ 22 ժամ ջուր չի լինելու. Հասցեներ

Հասարակական 56169

Պատրաստվեք՝ 10 ժամ ջուր չի լինի

Հասարակական 56121

Ինչ իրավիճակ է այս պահին Չինարիում և Նոյեմբերյանում․ Մանրամասներ

Բանակ 54642

Ինչ իրավիճակ է այս պահին Սահմանին․ Պն-ն մանրամասնում է

Բանակ 302124

Տեսանյութ․ Յաշմա ջոկատն առնվազն 8 հայ զինվոր է գերեվարել․ Երևում են նրանց դեմքերը․ Կիվիրյան

Իրավունք 269865

Տարածվում է զոհված հայ կին զինծառայողի կտտանքների ենթարկված մարմինը պատկերող տեսանյութը

Բանակ 269862

Նրան չեն բռնաբարել․ Իրականում ինչպես է զոհվել Անուշ Ապետյանը. մանրամասնում է ականատես ծառայակիցը

Բանակ 222615

Թշնամին սպանել և երեկ Հայաստանին է փոխանցել տեսանյութից հայտնի գերի Դավիթ Գիշյանի մարմինը․ Մանրամասներ

Բանակ 182190

«Մաման միայն մի խոստումը չկատարեց». դիպուկահար, 3 անչափահասի մայր Անուշը զոհվեց բոլոր փամփուշտները սպառած

Բանակ 155115

Ուսից վիրավոր իմ տղան գերի է ընկեր Սյունիքում. Բարսեղ Գիշյանը տեսանյութ է հրապարակել

Հասարակական 152904

Բնակչության զգալի մասը հիվանդ է. Դավիթ Գրիգորյան

Բանակ 129501

Ջերմուկը կրկին գնդակոծության տակ է․ Լուրեր առաջնագծից․ Տեսանյութ

Իրադարձային 126492

Սյունիքի գյուղերից մեկում հայկական համազգեստով կասկածելի մարդիկ են նկատվել․ Մանրամասներ

Հասարակական 114282

Մեր հրեշտակին՝ 20-ամյա ծննդկան Մերիին ու նրա պտղին սպանել են Վանաձորի բժշկական կենտրոնում․ ինչ են պատմում հարազատները