ՀՀ-ում արտակարգ դրություն հայտարարելու կարգն ու կիրառվելիք հնարավոր սահմանափակումների ցանկը

Հասարակական Ipress 2020-03-16 12:42:00 7473
Հետևեք մեզ՝ Telegram-ում
l-tosp3hflmh-1_Ymzjn.jpg
Поделиться
Класс
Send

ՀՀ սահմանադրության 120-րդ հոդվածի համաձայն սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգի դեպքում Կառավարությունը հայտարարում է արտակարգ դրություն, ձեռնարկում է իրավիճակից բխող միջոցառումներ և այդ մասին ուղերձով դիմում է ժողովրդին: Արտակարգ դրություն հայտարարվելու դեպքում իրավունքի ուժով անհապաղ գումարվում է Ազգային ժողովի հատուկ նիստ: Ազգային ժողովը կարող է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ վերացնել արտակարգ դրությունը կամ չեղյալ հայտարարել արտակարգ դրության իրավական ռեժիմով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը: Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը սահմանվում է օրենքով, որն ընդունվում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն Հայաստանի Հանրապետությունում արտակարգ դրություն կարող է հայտարարվել նաև արտակարգ իրավիճակների դեպքում:

«Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը սահմանում է «արտակարգ իրավիճակ» եզրույթի հասկացությունը, ըստ որի արտակարգ իրավիճակը որոշակի տարածքում կամ օբյեկտում խոշոր վթարի, վտանգավոր բնական երևույթի, տեխնածին, տարերային կամ էկոլոգիական (բնապահպանական) աղետի, համաճարակի, անասնահամաճարակի (էպիզոոտիա), բույսերի և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի լայնորեն տարածված վարակիչ հիվանդության (էպիֆիտոտիա), զենքի տեսակների կիրառման հետևանքով ստեղծված իրավիճակ է, որը հանգեցնում է կամ կարող է հանգեցնել մարդկային զոհերի, մարդկանց առողջությանն ու շրջակա միջավայրին` զգալի վնասի, խոշոր նյութական կորուստների և մարդկանց կենսագործունեության բնականոն պայմանների խախտման:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածը սահմանում է  արտակարգ դրության գործողության ժամկետը, ըստ որի Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքում հայտարարվող արտակարգ դրության ժամկետը չի կարող գերազանցել 30 օրը, իսկ առանձին տարածքներում` 60 օրը: Վերը նշված ժամկետների ավարտից հետո արտակարգ դրությունը դադարում է: Եթե մինչև նշված ժամկետների ավարտը չեն վերացել այն հանգամանքները, որոնք հիմք են հանդիսացել արտակարգ դրություն հայտարարելու համար, արտակարգ դրության ժամկետը կարող է երկարաձգվել Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ` սույն օրենքով արտակարգ դրություն հայտարարելու համար սահմանված կարգով և սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված ժամկետները չգերազանցող ժամկետներով:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածը սահմանում է  արտակարգ դրության դադարման կարգը, ըստ որի եթե արտակարգ դրություն հայտարարելու համար հիմք ծառայած հանգամանքները վերացել են մինչև արտակարգ դրության գործողության ժամկետի ավարտը, ապա արտակարգ դրությունը դադարեցվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ, որը ենթակա է անհապաղ հրապարակման հանրային հեռուստատեսությամբ, հանրային ռադիոյով, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, ապա զանգվածային լրատվության այլ միջոցներով: Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից: Ազգային ժողովը կարող է «Ազգային ժողողվի կանոնակարգ» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքով սահմանված կարգով վերացնել արտակարգ դրությունը կամ չեղյալ հայտարարել արտակարգ դրության իրավական ռեժիմով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածը սահմանում է արտակարգ դրության ժամանակ կիրառվող միջոցառումները և իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները, որոնք ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն կարող են կիրառվել.

       «1. Արտակարգ դրություն հայտարարվելու դեպքում արտակարգ դրության ընթացքում արտակարգ դրության տարածքում կարող են կիրառվել հետևյալ միջոցառումները և իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները.

1) անձանց ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի սահմանափակում, ինչպես նաև նշված տարածք մուտք գործելու և տարածքից դուրս գալու հատուկ ռեժիմի սահմանում, ներառյալ` օտարերկրյա քաղաքացիների ու քաղաքացիություն չունեցող անձանց` տվյալ տարածք մուտք գործելու և այնտեղ գտնվելու սահմանափակումները.

2) հասարակական կարգի, պետական պահպանության ենթակա օբյեկտների, ինչպես նաև բնակչության կենսաապահովման և տրանսպորտի օբյեկտների պահպանության ուժեղացում.

3) ֆինանսատնտեսական գործունեության առանձին տեսակների իրականացման, ներառյալ` ծառայությունների մատուցման, ապրանքների և ֆինանսական միջոցների շրջանառության սահմանափակումներ.

4) սննդամթերքի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վաճառքի, ձեռքբերման և շրջանառության հատուկ կարգի սահմանում.

5) հավաքներ կամ հանրային միջոցառումներ իրականացնելու սահմանափակում կամ արգելում.

6) գործադուլների և իրավաբանական անձանց գործունեությունը կասեցնող կամ դադարեցնող այլ միջոցառումների արգելում.

7) տրանսպորտային միջոցների տեղաշարժման սահմանափակում և դրանց զննման իրականացում.

8) վտանգավոր արտադրությունների, պայթուցիկ, ռադիոակտիվ, քիմիական և կենսաբանական վտանգավոր նյութեր օգտագործող կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ հատուկ պետական վերահսկողության սահմանում կամ դրանց գործունեության կասեցում.

9) գործադիր իշխանության հանրապետական մարմինների և տարածքային կառավարման մարմինների լիազորությունների ժամանակավոր սահմանափակում կամ կասեցում.

10) նյութական և մշակութային արժեքների տարահանում, եթե իրական վտանգ կա արտակարգ դրության ժամանակ դրանց ոչնչացման, հափշտակության կամ վնասման համար.

11) պարետային ժամի սահմանում, այսինքն` ամբողջ օրը կամ օրվա որոշակի ժամանակահատվածում առանց անձը հաստատող փաստաթղթերի և (կամ) հատուկ թույլտվության փողոցներում ու այլ հասարակական վայրերում գտնվելու արգելում, ինչպես նաև օրվա որոշակի ժամանակահատվածում փողոցներում ու այլ հասարակական վայրերում գտնվելու արգելում.

12) կարծիքի արտահայտման ազատության սահմանափակում, մասնավորապես զանգվածային լրատվության միջոցներով առանձին հրապարակումների, հաղորդումների արգելում.

13) անձը հաստատող փաստաթղթերի ստուգում, անձնական առարկաների զննում.

14) զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ և թունավոր նյութերի, հատուկ միջոցների վաճառքի արգելում, հատուկ ռեժիմի սահմանում, թմրամիջոցների ու հոգեմետ նյութերի, ուժեղ ներգործող նյութեր պարունակող դեղագործական միջոցների և պատրաստուկների, էթիլային սպիրտի, ալկոհոլային խմիչքների, սպիրտ պարունակող արտադրանքի շրջանառության հատուկ ռեժիմի սահմանում.

15) արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը խախտած և տվյալ տարածքում չբնակվող անձանց վտարում` նրանց միջոցների հաշվին, իսկ նման միջոցներ չլինելու դեպքում` Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի միջոցների հաշվին` կատարված ծախսերի հետագա փոխհատուցման պայմանով.

16) արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի ապահովման նպատակով անհրաժեշտության դեպքում ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց գույքի ու այլ միջոցների օգտագործում` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով նյութական փոխհատուցմամբ:

2. Արտակարգ դրության ժամանակ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն իրավունք ունի կասեցնելու գործադիր իշխանության հանրապետական մարմինների և տարածքային կառավարման մարմինների իրավական ակտերը:

3. Արտակարգ դրության ժամանակ սույն հոդվածով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը չի կարող խոչընդոտել Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի, Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի, Հայաստանի Հանրապետության դատարանների և Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանի բնականոն գործունեությունը:

4. Սույն հոդվածի 14-րդ կետով նախատեսված դեպքերում թույլատրվում է ֆիզիկական և իրավաբանական անձանցից ժամանակավորապես առգրավել օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված զենք և ռազմամթերք, թունավոր, պայթուցիկ և ռադիոակտիվ նյութեր, մարտական և ուսումնական ռազմական տեխնիկա:

5. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված սննդամթերքի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վաճառքի, ձեռքբերման և շրջանառության հատուկ կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

6. Սույն օրենքի իմաստով տվյալ տարածքի բնակիչ է համարվում տվյալ տարածքում հաշվառում ունեցող, ինչպես նաև հաշվառում չունեցող, սակայն տվյալ տարածքում բնակության որևէ ապացույց ունեցող անձը»:

Տեղեկացնենք նաև, որ ՀՀ սահմանադրության 208-րդ հոդվածի համաձայն արտակարգ դրության ժամանակ հանրաքվե չի անցկացվում:

Поделиться
Класс
Send
timthumb-4_WQ6n3.jpg

ՀՀ ՊՆ ծառայող է մահացել

vtar_pbjA3.png

Հրապարակվել է ողբերգական վթարի սարսափելի կադրերը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

nairi-hokhikyan-lapshin_07aDB.jpg

«Նաիրին բարձրացնում է իշխող ուժի վարկանիշը». Ալեքսանդր Լապշին

vtar_-AtM9.jpg

Ողբերգական ավտովթար. կա 23 զոհ և 34 վիրավոր

3-mya-erexa-e-xegdamah-egel_c8kwj.png

8-ամյա տղան խեղդվել է լողավազանում` ծնողների աչքի առաջ (տեսանյութ)

susi_qlYgJ.png

Հայտնի է կորած զինվորների գտնվելու վայրը

zinvor-sahman_IWe5S.jpg

ՊՆ-ն՝ 2 անհետ կորած զինծառայողների մասին

nairi-hokhikyan-vladimir-karapetyan_EFqrD.jpg

Այսօր ինձ զանգել էր ՀՀ վարչապետի մամուլի խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանը. ձեռքիս տակ են բոլոր խոսակցությունների օրիգինալները

nikol-aliev_bCtZW.png

Եթե Ալիևը բացահայտի գաղտնիքները, ՀՀ ղեկավարությանը բզկտելու են. Ն. Հոխիկյան

hokhikyan_nDAFs.jpeg

Ն. Հոխիկյանն իր շոկային բացահայտման մասին

pashinyan-handznec-arcax_syKNB.png

«Որ մի քանի հազար զոհ տանք՝ լավ էլ կհամաձայնենք». Նաիրի Հոխիկյանը ԲԱՑԱՌԻԿ ձայնագրություն ներկայացրեց Արցախի հանձնման մասին

seda-safaryan_1Io1N.jpg

Շուտով անսպասելի բացահայտումներ կլինեն․ այդ կրակոցը քաղաքական էր․ Սեդա Սաֆարյան

serakan_iRuC7.jpg

6 պատճառ, թե ինչու տղամարդն օրգազմ չի ունենում

sahmanayin-mijadep_9-5hm.png

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Ընտրությունների հաջորդ օրը հայ-թուրքական սահմանին ուշագրավ դեպք է տեղի ունեցել

timthumb-4_sEEu6.jpg

Արտակարգ դեպք. Զինծառայող է տեղափոխվել հիվանդանոց. ՖՈՏՈ

arame-anna_rnrKL.jpg

Վերջապես առաջին անգամ կարող եք տեսնել Արամեի երեխաներին. երգիչն իր տեսահոլովակում բացահայտել է նրանց (տեսանյութ)

kut_N3Vlu.png

Նոր միջադեպ է արձանագրվել հայ-ադրբեջանական սահմանին

biden-pashinyan_v33f0.jpg

ԱՄՆ ուշագրավ կոչը ՀՀ վարչապետին

eraguyn_M6Y0I.jpg

Օրվա կադր. Երևանում Նիկոլ Փաշինյանի մեծադիր նկարի գլխավերևում թարս եռագույն է ծածանվում

vtar_pb0uw.png

Հայտնի է երեկվա ողբերգական վթարից մահացածների ինքնությունը

shnadzuk_zAY-2.jpg

Բրազիլիայում շնաձուկը պատառոտել է ծովում կարիքները հոգացող հարբած տղամարդուն (լուսանկար)

pashinyan-aliev_ABnCv.jpg

Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանեց Իլհամ Ալիևին /ամբողջական տեքստը/

ik_63uYb.png

Գերութունից վերադարձած Էրիկը՝ աղմկահարույց լուսանկարի մասին գրառում է կատարել

vtar_0jdd5.jpg

Երկու մարդու դի փողոցում էր, մեկինը՝ մեքենայի մեջ. երեկվա սարսափելի ողբերգության նոր մանրամասները (տեսանյութ, լուսանկարներ)

surenyan_G1GV0.jpg

Ուշադրություն. Գագիկ Սուրենյան

Իրադարձային 5538

Երեկ գերությունունից վերադարձած Էդգար Մահտեսյանի հուզիչ հանդիպումը հարազատների հետ Video

Իրադարձային 3561

Դաժան վթար Զվարթնոցի ճանապարհին. Կա 3 զոհ. Բացառիկ տեսանյութ

Իրադարձային 2544

Գերիները հասան Հայաստան․ հայտնի են անունները (Video)

Միջազգային 2013

Մետրոյում կինը հանվել է, որպեսզի նրան նստելու տեղ տան (տեսանյութ 21+)

Life 1959

«Չէին սպասում»-ի օպերատորի լկտի նամակագրությունը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Իրադարձային 1833

Լողափում մարդիկ մի քանի ժամ շարունակ հանգստացել են դիակի հարևանությամբ (լուսանկարներ)

Քաղաքական 1782

Այսօր ինձ զանգել էր ՀՀ վարչապետի մամուլի խոսնակ Վլադիմիր Կարապետյանը. ձեռքիս տակ են բոլոր խոսակցությունների օրիգինալները

Քաղաքական 1722

«Դա ո՞նց չի սատկել մինչև հիմա». Շուշան Պետրոսյան

Հասարակական 1653

Տեսանյութ՝ Գևորգ Եղիազարյանի հոգեհանգստից. նրան ճանապարհեցին ծափերով. անհնար է չհուզվելը

Իրադարձային 1575

Փոխհրաձգություն է եղել Սյունիքում. Կան զոհեր