ՀՀ-ում արտակարգ դրություն հայտարարելու կարգն ու կիրառվելիք հնարավոր սահմանափակումների ցանկը

Հասարակական Ipress 2020-03-16 12:42:00 7398
l-tosp3hflmh-1_Ymzjn.jpg
Поделиться
Класс
Send

ՀՀ սահմանադրության 120-րդ հոդվածի համաձայն սահմանադրական կարգին սպառնացող անմիջական վտանգի դեպքում Կառավարությունը հայտարարում է արտակարգ դրություն, ձեռնարկում է իրավիճակից բխող միջոցառումներ և այդ մասին ուղերձով դիմում է ժողովրդին: Արտակարգ դրություն հայտարարվելու դեպքում իրավունքի ուժով անհապաղ գումարվում է Ազգային ժողովի հատուկ նիստ: Ազգային ժողովը կարող է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ վերացնել արտակարգ դրությունը կամ չեղյալ հայտարարել արտակարգ դրության իրավական ռեժիմով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը: Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը սահմանվում է օրենքով, որն ընդունվում է պատգամավորների ընդհանուր թվի ձայների մեծամասնությամբ:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն Հայաստանի Հանրապետությունում արտակարգ դրություն կարող է հայտարարվել նաև արտակարգ իրավիճակների դեպքում:

«Արտակարգ իրավիճակներում բնակչության պաշտպանության մասին» ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածը սահմանում է «արտակարգ իրավիճակ» եզրույթի հասկացությունը, ըստ որի արտակարգ իրավիճակը որոշակի տարածքում կամ օբյեկտում խոշոր վթարի, վտանգավոր բնական երևույթի, տեխնածին, տարերային կամ էկոլոգիական (բնապահպանական) աղետի, համաճարակի, անասնահամաճարակի (էպիզոոտիա), բույսերի և գյուղատնտեսական մշակաբույսերի լայնորեն տարածված վարակիչ հիվանդության (էպիֆիտոտիա), զենքի տեսակների կիրառման հետևանքով ստեղծված իրավիճակ է, որը հանգեցնում է կամ կարող է հանգեցնել մարդկային զոհերի, մարդկանց առողջությանն ու շրջակա միջավայրին` զգալի վնասի, խոշոր նյութական կորուստների և մարդկանց կենսագործունեության բնականոն պայմանների խախտման:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 5-րդ հոդվածը սահմանում է  արտակարգ դրության գործողության ժամկետը, ըստ որի Հայաստանի Հանրապետության ամբողջ տարածքում հայտարարվող արտակարգ դրության ժամկետը չի կարող գերազանցել 30 օրը, իսկ առանձին տարածքներում` 60 օրը: Վերը նշված ժամկետների ավարտից հետո արտակարգ դրությունը դադարում է: Եթե մինչև նշված ժամկետների ավարտը չեն վերացել այն հանգամանքները, որոնք հիմք են հանդիսացել արտակարգ դրություն հայտարարելու համար, արտակարգ դրության ժամկետը կարող է երկարաձգվել Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ` սույն օրենքով արտակարգ դրություն հայտարարելու համար սահմանված կարգով և սույն հոդվածի 1-ին մասով սահմանված ժամկետները չգերազանցող ժամկետներով:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 6-րդ հոդվածը սահմանում է  արտակարգ դրության դադարման կարգը, ըստ որի եթե արտակարգ դրություն հայտարարելու համար հիմք ծառայած հանգամանքները վերացել են մինչև արտակարգ դրության գործողության ժամկետի ավարտը, ապա արտակարգ դրությունը դադարեցվում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշմամբ, որը ենթակա է անհապաղ հրապարակման հանրային հեռուստատեսությամբ, հանրային ռադիոյով, իսկ եթե դա հնարավոր չէ, ապա զանգվածային լրատվության այլ միջոցներով: Հայաստանի Հանրապետության կառավարության որոշումն ուժի մեջ է մտնում հրապարակման պահից: Ազգային ժողովը կարող է «Ազգային ժողողվի կանոնակարգ» Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական օրենքով սահմանված կարգով վերացնել արտակարգ դրությունը կամ չեղյալ հայտարարել արտակարգ դրության իրավական ռեժիմով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը:

«Արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի մասին» ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածը սահմանում է արտակարգ դրության ժամանակ կիրառվող միջոցառումները և իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները, որոնք ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն կարող են կիրառվել.

       «1. Արտակարգ դրություն հայտարարվելու դեպքում արտակարգ դրության ընթացքում արտակարգ դրության տարածքում կարող են կիրառվել հետևյալ միջոցառումները և իրավունքների ու ազատությունների ժամանակավոր սահմանափակումները.

1) անձանց ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի սահմանափակում, ինչպես նաև նշված տարածք մուտք գործելու և տարածքից դուրս գալու հատուկ ռեժիմի սահմանում, ներառյալ` օտարերկրյա քաղաքացիների ու քաղաքացիություն չունեցող անձանց` տվյալ տարածք մուտք գործելու և այնտեղ գտնվելու սահմանափակումները.

2) հասարակական կարգի, պետական պահպանության ենթակա օբյեկտների, ինչպես նաև բնակչության կենսաապահովման և տրանսպորտի օբյեկտների պահպանության ուժեղացում.

3) ֆինանսատնտեսական գործունեության առանձին տեսակների իրականացման, ներառյալ` ծառայությունների մատուցման, ապրանքների և ֆինանսական միջոցների շրջանառության սահմանափակումներ.

4) սննդամթերքի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վաճառքի, ձեռքբերման և շրջանառության հատուկ կարգի սահմանում.

5) հավաքներ կամ հանրային միջոցառումներ իրականացնելու սահմանափակում կամ արգելում.

6) գործադուլների և իրավաբանական անձանց գործունեությունը կասեցնող կամ դադարեցնող այլ միջոցառումների արգելում.

7) տրանսպորտային միջոցների տեղաշարժման սահմանափակում և դրանց զննման իրականացում.

8) վտանգավոր արտադրությունների, պայթուցիկ, ռադիոակտիվ, քիմիական և կենսաբանական վտանգավոր նյութեր օգտագործող կազմակերպությունների գործունեության նկատմամբ հատուկ պետական վերահսկողության սահմանում կամ դրանց գործունեության կասեցում.

9) գործադիր իշխանության հանրապետական մարմինների և տարածքային կառավարման մարմինների լիազորությունների ժամանակավոր սահմանափակում կամ կասեցում.

10) նյութական և մշակութային արժեքների տարահանում, եթե իրական վտանգ կա արտակարգ դրության ժամանակ դրանց ոչնչացման, հափշտակության կամ վնասման համար.

11) պարետային ժամի սահմանում, այսինքն` ամբողջ օրը կամ օրվա որոշակի ժամանակահատվածում առանց անձը հաստատող փաստաթղթերի և (կամ) հատուկ թույլտվության փողոցներում ու այլ հասարակական վայրերում գտնվելու արգելում, ինչպես նաև օրվա որոշակի ժամանակահատվածում փողոցներում ու այլ հասարակական վայրերում գտնվելու արգելում.

12) կարծիքի արտահայտման ազատության սահմանափակում, մասնավորապես զանգվածային լրատվության միջոցներով առանձին հրապարակումների, հաղորդումների արգելում.

13) անձը հաստատող փաստաթղթերի ստուգում, անձնական առարկաների զննում.

14) զենքի, ռազմամթերքի, պայթուցիկ և թունավոր նյութերի, հատուկ միջոցների վաճառքի արգելում, հատուկ ռեժիմի սահմանում, թմրամիջոցների ու հոգեմետ նյութերի, ուժեղ ներգործող նյութեր պարունակող դեղագործական միջոցների և պատրաստուկների, էթիլային սպիրտի, ալկոհոլային խմիչքների, սպիրտ պարունակող արտադրանքի շրջանառության հատուկ ռեժիմի սահմանում.

15) արտակարգ դրության իրավական ռեժիմը խախտած և տվյալ տարածքում չբնակվող անձանց վտարում` նրանց միջոցների հաշվին, իսկ նման միջոցներ չլինելու դեպքում` Հայաստանի Հանրապետության պետական բյուջեի միջոցների հաշվին` կատարված ծախսերի հետագա փոխհատուցման պայմանով.

16) արտակարգ դրության իրավական ռեժիմի ապահովման նպատակով անհրաժեշտության դեպքում ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց գույքի ու այլ միջոցների օգտագործում` օրենսդրությամբ սահմանված կարգով նյութական փոխհատուցմամբ:

2. Արտակարգ դրության ժամանակ Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունն իրավունք ունի կասեցնելու գործադիր իշխանության հանրապետական մարմինների և տարածքային կառավարման մարմինների իրավական ակտերը:

3. Արտակարգ դրության ժամանակ սույն հոդվածով նախատեսված միջոցառումների իրականացումը չի կարող խոչընդոտել Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի, Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրական դատարանի, Հայաստանի Հանրապետության դատարանների և Հայաստանի Հանրապետության մարդու իրավունքների պաշտպանի բնականոն գործունեությունը:

4. Սույն հոդվածի 14-րդ կետով նախատեսված դեպքերում թույլատրվում է ֆիզիկական և իրավաբանական անձանցից ժամանակավորապես առգրավել օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված զենք և ռազմամթերք, թունավոր, պայթուցիկ և ռադիոակտիվ նյութեր, մարտական և ուսումնական ռազմական տեխնիկա:

5. Սույն հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով նախատեսված սննդամթերքի և առաջին անհրաժեշտության ապրանքների վաճառքի, ձեռքբերման և շրջանառության հատուկ կարգը սահմանում է Հայաստանի Հանրապետության կառավարությունը:

6. Սույն օրենքի իմաստով տվյալ տարածքի բնակիչ է համարվում տվյալ տարածքում հաշվառում ունեցող, ինչպես նաև հաշվառում չունեցող, սակայն տվյալ տարածքում բնակության որևէ ապացույց ունեցող անձը»:

Տեղեկացնենք նաև, որ ՀՀ սահմանադրության 208-րդ հոդվածի համաձայն արտակարգ դրության ժամանակ հանրաքվե չի անցկացվում:

Поделиться
Класс
Send
rita-sargsyan_20F67.jpg

«Ի սրտե». Երգ՝ նվիրված Ռիտա Սարգսյանի հիշատակին

zinvorner_yW_jC.jpg

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ Կրակեք վիրավորների գլխին. ովքեր են եղել հրաման տվողները․ փոխգնդապետն անուններ է տալիս

bf_Rh58Q.jpg

Ինչ չպետք է այլեւս անի 30 տարեկան կինը

15036295429833244485621019110553037511559939n_CaUaR.jpg

Ինչ եղանակ է սպասվում ՀՀ-ում

1579510687676966074828735861012527647633225n_i9oS6.jpg

Սյունիքի մարզում պետք է ստեղծվի անվտանգության ապառազմականացված գոտի. ՄԻՊ

1571772634217489589203577320984335790188706n_4A-9S.jpg

ՖՈՏՈ. Աննա Հակոբյան, տղայիդ մոտ ամեն բան կարգի՞ն է. Արիանա Հովսեփյան

1563426372744053695857512304347460797800668n_sFuAW.jpg

Սոսի Խանիկյանի վերջին գրառումներից

ykk_J5cgP.jpg

Սու-34 ռուսական կործանիչի օդային հարվածի արդյունքում զոհվել են 47 թուրք զինծառայողներ. ՖՈՏՈ

nj_pr4zB.jpg

ՖՈՏՈ. Սերժ Սարգսյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Վազգեն Սարգսյանի հիշատակին

mkkk_s4lcc.jpg

Օնիկ Գասպարյանը լիազորված է ձերբակալել Նիկոլ Փաշինյանին. Արա Զոհրաբյան. Տեսանյութ

oo_ctw7U.jpg

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ Պաշտպանության նախարարի արձագանքը՝ Օնիկ Գասպարյանի հրաժարականի մասին հարցը լսելիս

ts_wpd2c.jpg

Ալիևը Մեհրիբան Ալիևային նոր պաշտոնում է նշանակել

nr_Rj9Bw.jpg

Սոցիալական ցանցերում Օնիկ Գասպարյանի անունով հայտնվել են կեղծ էջեր. Սամվել Ասատրյան

bgg_PstkE.jpg

Գոհար Ավետիսյանը «рум-тур» է արել և ցույց է տվել իր շքեղ բնակարանը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

mi_6PX9d.jpg

Մարտին ՌԴ–ից Հայաստան և հակառակ ուղղությամբ 30 թռիչք է նախատեսված. ցանկ

nii_jqizu.jpg

Սոցապ ծառայությունը՝ մինչև 2 տարեկան երեխաների խնամքի նպաստի վճարման մասին

ha-geri_7wKTL.png

ՆՈՐ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ հայ գերիների մասնակցությամբ

zliev-terorist_0iIuu.jpg

Ալիևը նոր հայտարարություն է արել

pashinyan-ipressam_v76i8.jpg

Հայտնի է՝ երբ կհեռանա Փաշինյանը և ով կփոխարինի նրան

hb_eZiNN.jpg

ՖՈՏՈ. «Իմ կյանքի իմաստ». Միհրան Ծառուկյանը հրապարակել է 8 ամսական դարձած որդու լուսանկարը

bk_RA0LW.jpg

30 տարի գլուխս բարձր էի քայլում, որովհետեւ հաղթած բանակի գնդապետ էի. ինչո՞ւ է հրաժարական տվել փոխմարզպետը

nk_MF1vz.jpg

Լույս չի լինի Երևանում և 5 մարզերում

ndg_I3EPZ.jpg

Թուրքիայում ավիաաղետից զոհվել է գեներալն,ով կազմել էր Արցախում Ադրբեջանին հաղթանակ բերած մարտավարությունը

ny_UUThG.jpg

Թե ինչպես էին երեկ վարչապետի երեխաները Երևանի ակումբներից մեկում «լիցքաթափվում». ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

ndn_C7sZq.jpg

Քոչարյանի ինքնախոստովանությունը՝ հանցավոր անտեղյակության մասին. Էդգար Առաքելյան

Life 149979

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. «Նա է իմ միակ ու իսկական սերը». Ալեքսանդր Բաբասյան

Իրադարձային 94254

Տեսախցիկը արձանագրել է՝ ինչպես է վարորդը Mercedes-ով տապալում «Կինո Հայրենիքի» տուֆե քարե հսկայական հենասյուներից մեկը. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Life 90888

«Մեզ աղջիկ է պետք». Սիրուշոյի և Լևոն Քոչարյանի տեսանյութը երեխաների հետ

Հասարակական 58494

Գերության մեջ գտնվող Մարալ Նաջարյանի վիճակի մասին նոր մանրամասներ

Իրադարձային 53868

ԲԱՑԱՌԻԿ ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ. Տեղախցիկը ֆիքսել է Երևանում տեղի ունեցած ողբերգական վթարը

Life 47550

Տեսանյութ. Հայկոյի և Անահիտ Սիմոնյանի բաժանման պատճառը դավաճանությունն է

Life 47010

Էդգար Իգիթյանն ու կինը տոնելու առիթ ունեն

Միջազգային 45819

Ադրբեջանցի դիվերսանտներից Դիլհամ Ասկերովը վերադառնելով ադրբեջան տեսաուղերձով դիմել է Նիկոլ Փաշինյանին. ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ

Հասարակական 43959

Տեսանյութ. Ծնվել է փոքրիկ Ալբերտը

Միջազգային 42138

Երկրաշարժերն ակտիվանում են. Կրկին 5 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ